Sürücü hakediş programı: yüzde, kira ve hafta kapanışı nasıl hesaplanır?
Bir taksi filosunda en çok tartışılan rakam sürücünün haftalık hesabıdır. Sürücü hakediş programı bu rakamı çizelgedeki koşuldan hesaplar, cezayı ve avansı düşer, primi ekler ve sonucu sürücünün de gördüğü bir kayda yazar. Bu yazıda Türkiye'de yaygın üç çalışma koşulunu, hafta kapanışının adımlarını ve Excel ile WhatsApp üzerinden hesap yaparken en sık yapılan hataları anlatıyoruz.
Son güncelleme:
Üç çalışma koşulu, üç farklı hesap
| Koşul | Nasıl işler | Hesap için gereken |
|---|---|---|
| Yüzde usulü | Hasılatın belli bir yüzdesi sürücüye, kalanı filoya; yakıtı çoğunlukla filo öder | Günlük hasılat, anlaşılan yüzde, yakıt kaydı |
| Günlük kira | Sürücü her çalıştığı gün için sabit bedel öder, hasılat onun | Çalışılan gün sayısı, günlük bedel |
| Haftalık kira | Sabit haftalık bedel; araç hafta boyunca sürücüde, yakıt sürücüde | Haftalık bedel, eksik/fazla gün düzeltmesi |
Çoğu filoda bu üçü yan yana yaşar: gündüz vardiyası yüzdeyle, gece günlük kirayla, iki üç güvenilir sürücü haftalık kirayla. Aynı sürücü bir hafta A aracında yüzdeyle, ertesi hafta B aracında kirayla çalışabilir. Bu yüzden koşulun yeri sürücünün kartı değil, çizelgedeki olaydır: hesap, o hafta çizelgede hangi koşul yazıyorsa ona göre yapılır.
PlakaPro'da koşul iki ana türde tutulur: yüzde ve haftalık kira. Yüzde basamaklı olabilir — örnek: haftalık hasılat 8.000 ₺'ye kadar %55, üstü %60; bütün hasılat, girilen basamağın oranıyla hesaplanır. Koşula vergi payı, sabit muhasebe ücreti ve filo primi de eklenebilir. Günlük kira ile çalışan sürücü için haftalık bedel, çalışılan gün sayısına göre girilir. Rent a car modunda ise kira doğrudan günlük fiyatla girilir ve gösterilir; haftalık tutarı sistem kendisi çıkarır.
Hafta kapanışı adım adım
- 1Çizelge okunur. Sürücünün bu hafta hangi günler, hangi araçta, hangi koşulla çalıştığı çizelgeden alınır; boşta ya da serviste geçen günler görünür, kira düzeltmesi buna göre yapılır.
- 2Ana rakam çıkar. Yüzdede hasılat × yüzde; günlük kirada gün × bedel; haftalık kirada sabit bedel (eksik gün varsa düzeltilir).
- 3Kesintiler düşülür. O hafta gelen trafik cezası, HGS/OGS geçişi, sürücüye verilen avans, iade tutanağından kendiliğinden gelen yakıt farkı (eksik litre × günün fiyatı), tutanakta kendisine yazılan hasar payı.
- 4Eklemeler yapılır. Prim, tatil günü farkı, önceki haftadan devreden alacak.
- 5Sonuç sürücüye gösterilir. Rakam ve kalemleri sürücünün gördüğü bir kayıtta durur; «neye göre bu?» sorusunun cevabı ekrandadır.
- 6Tahsilat kasaya işlenir. Ödenen kısım kasaya girer, kalan borç sürücünün hesabında devreder; gecikenler listede kalır.

PlakaPro'da hakediş nasıl çalışır?
Koşul çizelgedeki olayın içinde yazar. Hafta kapanışını açtığınızda sistem sürücü başına ana rakamı çıkarır, o hafta sürücü kartına işlenen ceza, avans ve primi kalem kalem listeler, borcu ya da alacağı gösterir. Siz kontrol eder ve onaylarsınız; tahsilat kasaya işlenir, kalan devreder. Ödeme talepleri (avans, yakıt, tamir) ayrı bir akıştan geçer: talep → onay → ödeme; kim onayladı bellidir.
Sürücü tarafında hesap açmak gerekmez. Teslim tutanağını tek kullanımlık linkten telefonda imzalar; hakediş kalemlerini vardiya sorumlusu ya da şube müdürü ekrandan gösterir ya da çıktısını verir. Hesap sürücünün kartında birikir: kaç hafta çalıştı, kaç ceza geldi, kaç kez avans aldı — «bu sürücüyle devam edelim mi?» sorusunun cevabı hafızadan değil kayıttan gelir.
Kasa ile hakediş aynı kaydın iki yüzüdür. Sürücü pazartesi 3.000 ₺ ödediyse bu, kasaya giriş ve sürücü hesabına alacak olarak aynı anda yazılır; ayrı bir «kasa defteri» ile «sürücü listesi» arasında mutabakat yapılmaz. Ay sonunda muhasebeci «bu ay sürücülerden ne tahsil edildi, ne kadar borç devretti?» diye sorduğunda cevap tek ekrandır. Şubeli filoda her şube kendi kasasını ve kendi sürücülerini görür; merkez toplamı.
Ceza, avans, prim: nereye yazılır?
- Trafik cezası plakaya gelir; tarihini girdiğinizde çizelge o gün aracın kimde olduğunu bilir, ceza o sürücünün kartına düşer ve hafta kapanışında kesinti olarak çıkar.
- HGS/OGS geçişleri aynı mantıkla: tarih + plaka = sürücü. Haftalık kirada çoğu filo geçişi sürücüye yansıtır, yüzdede filoda bırakır — kural sizin, sistem uygular.
- Avans kasadan ödeme talebiyle çıkar; onaylandığı anda sürücünün hesabına borç olarak yazılır, kapanışta düşülür.
- Prim (uzun hafta, gece çalışması, hasarsız ay) kapanışta ekleme olarak girilir; açıklaması kayıtta kalır.
- Hasar payı teslim tutanağından gelir: tutanakta sürücüye yazılan yeni hasarın kararlaştırılan bedeli hesabına işlenir.
- Yakıt farkı da tutanaktan gelir, ama elle değil: iade tutanağı kabul edildiğinde eksik seviye litreye çevrilir, parkın o günkü akaryakıt fiyatıyla çarpılır ve sürücünün hesabına «yakıt farkı» açıklamasıyla borç yazılır. Kapanışta kesinti olarak görünür; kimse hesap makinesi açmaz.
Excel ve WhatsApp'ta yapılan tipik hatalar
Aşağıdakiler bir filoda yıllar içinde en az bir kez yaşanan, çoğu filoda ise her ay tekrar eden durumlardır. Ortak sebep: koşul, çizelge, ceza ve kasa birbirini bilmeyen ayrı yerlerde tutulur.
- Koşul değişti, formül değişmedi. Sürücü yüzdeden kiraya geçti; Excel'deki satır eski formülle hesaplamaya devam etti. Fark haftalar sonra fark edildi.
- Ceza yanlış sürücüye. Ceza tarihi kontrol edilmedi; araç o gün başka sürücüdeydi. Sürücü haklı çıktı, güven zedelendi.
- Avans iki kere düşüldü ya da hiç düşülmedi. WhatsApp'ta «500 verdim» mesajı bir haftaya yazıldı, diğer haftaya da; ya da hiç yazılmadı.
- «Geçen hafta ödedim». Kasa defteri başka söylüyor, sürücü başka. Ödeme kaydında saat ve kişi yoksa tartışma kazananı olmayan bir tartışmadır.
- Boşta geçen gün kira sayıldı. Araç iki gün servisteydi, haftalık kira tam alındı; sürücü ertesi hafta gitti.
- Yakıt eksik döndü, kimse yazmadı. «Yarım depoydu» sözde kaldı; kaç litre, o gün kaç liraydı — bilinmiyor. Fark ya hiç alınmadı ya da tahminle alındı ve tartışıldı.
- Dosya bir kişinin bilgisayarında. Hesabı yapan kişi izne çıktı ya da ayrıldı; formüllerin mantığını kimse bilmiyor.
20 araçlık örnek
Örnek: 20 araç, 28 sürücü, karışık koşullar. Excel ile hafta kapanışı ortalama bir kişinin pazartesi sabahını alır — üç dört saat, artı hafta içinde gelen «bu hesap neye göre?» sorularının her biri on dakika. Programda kapanış çizelgeden kendiliğinden çıkar; kalan iş rakamı kontrol etmek ve tahsilatı işlemektir, yirmi otuz dakika. Kazanılan zaman rakamın kendisi kadar önemli değildir; asıl kazanç, sürücüyle aynı kaydı görmektir. Excel'in nerede yettiğini ve nerede kırıldığını Excel mi, yazılım mı? yazısında ayrıca tartıştık.
Sık sorulanlar
Hasılatı sistem nereden alır?
Yüzde usulünde haftanın hasılatını (ve nakit payını) vardiya sorumlusu ya da şube müdürü girer; taksimetre veya çağrı uygulamasıyla hazır bağlantı yoktur. Kendi botunuz ya da yazılımcınız varsa rakamı REST API üzerinden de yazabilir. Girilen rakam kayıtta kalır ve kapanışta kullanılır.
Koşul hafta ortasında değişirse?
Kapanış, haftanın çizelgedeki koşulunu alır; yeni koşul bir sonraki haftadan geçerli olur. O haftaya düşen farkı ekleme ya da kesinti olarak yazarsınız, açıklaması kayıtta kalır.
Sürücü hesabını nasıl görür?
Kapanış kalemlerini ekrandan gösterir ya da çıktısını verirsiniz. Teslim tutanağını linkten imzalar; hakediş için ayrı bir sürücü uygulaması yoktur.
Hafta hangi gün başlar?
Hafta pazartesiden pazara hesaplanır. Kapanışı pazartesi sabahı ya da daha sonra yaparsınız; hafta kapanmadan rakam tahmini olarak görünür, kapanınca kesinleşir ve sürücünün hesabına işlenir.
Kapanmış haftayı düzeltmek mümkün mü?
Kapanmış hafta silinmez; düzeltme, sonraki haftaya ekleme ya da kesinti olarak yazılır ve kim ne zaman girdi görünür. Böylece eski rakam da yeni rakam da kayıtta kalır.
Bordro ya da SGK hesabı yapar mı?
Hayır. Hakediş, filo ile sürücü arasındaki haftalık hesaplaşmadır; bordro ve sigorta işlemlerini muhasebeciniz kendi programında yapar, PlakaPro rakamı hazır verir.
Kendi filonuzda görün
Formu doldurun, aynı gün arayalım; sistemi sizin plakalarınız ve sürücülerinizle gösterelim. 30 gün ücretsiz, kurulumda birebir yardım.